MESSA HAQIDA MA’LUMOT
Messa (lotincha: "Missa") — bu asosan xristianlikda, ayniqsa katolik, pravoslav, va protestant an’analarida o‘tkaziladigan diniy marosim bo‘lib, unda Xudo (Alloh)ga sajda qilish, minnatdorchilik bildirish va gunohlardan poklanish uchun ibodat qilinadi.
Musika san’atida esa “Messa” — bu ushbu diniy marosimlar uchun maxsus yozilgan tantanali vokal asarni anglatadi.
1. Messa — Diniy Marosim sifatida:
Katolik cherkovida Messa muhim ibodat marosimi hisoblanadi. Bu marosim odatda quyidagilardan iborat bo‘ladi:
Qurbonlik marosimi (Xudoning marhamatini so‘rash)
Injildan o‘qishlar
Duo va iltijolar
Muqaddas non va sharob marosimi (Eucharist) — bu xristianlar uchun Iso Masihning tanasi va qonini ramziy ravishda qabul qilish marosimidir.
2. Messa — Musiqa Asari sifatida:
Messa so‘zi musiqa san’atida ham keng qo‘llaniladi. Bu katta hajmli, ko‘p ovozli klassik vokal musiqasi bo‘lib, odatda xor, yakkaxonchilar va orkestr tomonidan ijro etiladi.
Messa asarlarining asosiy qismlari:
Kyrie – "Ey Rabbim, rahm qil"
Gloria – "Allohga ulug‘vorlik bo‘lsin"
Credo – "Men ishonaman" (e’tiqod bayoni)
Sanctus – "Muqaddassan, Muqaddassan"
Agnus Dei – "Xudoning Qo‘zi, bizga rahm qil"
3. Mashhur Messa Asarlari:
"Messa Solemnis" – Lyudvig van Betxoven
Juda tantanali va chuqur falsafiy asar.
"Requiem" – Volfgang Amadeus Motsart
Dafn marosimlari uchun yozilgan mashhur diniy musiqa.
"Messa di Gloria" – Jokino Rossini
Opera uslubida yozilgan yorqin messa.
4. Messa va Requiem o‘rtasidagi farq:
Messa: Odatda quvonchli, tantanali va hayotga bag‘ishlangan ibodat musiqasi.
Requiem: Dafn yoki motam marosimlari uchun yozilgan messa shakli bo‘lib, ohanglari ko‘proq qayg‘uli va sokin bo‘ladi.
5. Messa Musiqasining o‘ziga xosligi:
Tantanali ohanglar: Qudratli xor va orkestr bilan ijro etiladi.
Diniy matnlar: Lotin tilida yoki mahalliy tillarda bo‘lishi mumkin.
Ruhiy ta’sir: Tinglovchilarga chuqur ruhiy taassurot qoldiradi.