ALLA HAQIDA MA’LUMOT
Onalar bolalariga aytadigan “Alla qo‘shig‘i” (yoki “Alla, alla” qo‘shig‘i) ko‘plab Sharq mamlakatlarida, jumladan, O‘zbekiston, Tojikiston, Qirg‘iziston, Turkmaniston va boshqa hududlarda tarqalgan bir xalq qo‘shig‘idir. Bu qo‘shiqni onalar odatda bolalarini uxlatish yoki tinchlantirish maqsadida aytadilar.
Qo‘shiqning mazmuni va maqsadi
“Alla qo‘shig‘i”da asosan Allohning nomi zikr qilinadi va bolaning tinch, osoyishta uyquga ketishi, yomonliklardan saqlanishi va xayrli, yaxshi bo‘lishi tilanadi. Bu qo‘shiq orqali ona bolaning himoya qilinishini, Allohning qudrati ostida ekanligini va unga tinchlikni beradi. Qo‘shiqning umumiy maqsadi – bolaning ruhini tinchlantirish, unga mehr-shafqat va osoyishtalikni his ettirish.
Qo‘shiqning strukturasiga oid ba’zi tavsiflar:
1. Allohga iltijo: Qo‘shiqda bolaga Allohdan himoya so‘raladi. Bu orqali bola nafaqat onaning, balki Xudoning mehriga ham ishonch hosil qiladi.
2. Ona va bola o‘rtasidagi aloqalar: Onaning bolaga bo‘lgan muhabbati, g‘amxo‘rligi va himoyasi qo‘shiqda aks etadi. Onalar, qo‘shiqni aytish orqali bolaning xavfsizligini, uning yaxshi xulqlarini rivojlantirishini tilaydilar.
3. Tinchlantiruvchi va osoyishta ta’sir: Bu qo‘shiqning musiqasi va so‘zlari bolaning asablarini tinchlantiradi va uning uxlab qolishiga yordam beradi.
Qo‘shiqning matni
“Alla qo‘shig‘i” har xil tahrirlarda mavjud bo‘lishi mumkin, ammo ko‘pincha quyidagicha bo‘ladi:
Alla, alla, bolam, tinch uxlagin,
Xudoning qudrati bilan yaxshi bo‘lingin.
Alla, alla, bolam, yomonlikdan saqlangin,
Xudoning himoyasida o‘sib ulg‘aygin.
Ba’zi tahrirlarida qo‘shiq yanada davom etishi mumkin, misol uchun:
Alla, alla, bolam, xayrli bo‘lsin,
Yomonliklardan himoya bo‘lsin.
Alla, alla, bolam, yomon ko‘rma,
Xudoning nurida yorug‘ bo‘la.
Qo‘shiqning ruhiy ta’siri
• Tinchlantirish: Ona bolaning uyquga kirishi uchun bu qo‘shiqni juda yengil, sokin, baland bo‘lmagan ovozda aytadi. Shunday qilib, bola onaning ovozini tinglaydi va onaning muhabbati, himoyasi ostida tinchlanadi.
• Diniy ta’lim: Allohning nomi, uning xayrli va himoyachi sifatlari bolaning qalbida muhim diniy tushunchalarni o‘rgatadi. Bu, albatta, bolaga o‘zini xavfsiz va Xudo tomonidan qo‘llab-quvvatlanayotganini his ettiradi.
• Moral ta’lim: Qo‘shiqda ba’zan yaxshi xulq-atvor va yomonlikdan saqlanish haqida ham so‘z boradi, bu bolaning axloqiy shakllanishiga yordam beradi.
“Alla qo‘shig‘i” onalar tomonidan bolalarni tinchlantirish, ularni Allohning himoyasiga topshirish va ular uchun yaxshi tilaklar bildirish maqsadida aytiladi. Bu qo‘shiqni aytish orqali, ona nafaqat bola uchun tinchlik, balki xuddi o‘zining mehr-muhabbatini, Allohga bo‘lgan ishonchini ham izhor etadi.