KINO VA TEATR HAQIDA MA’LUMOT?

Kino va teatr — inson ma’naviy hayotining ajralmas qismi. Ular hayotni aks ettiradi, jamiyatdagi muammolarni badiiy ifoda orqali ko‘rsatadi va tomoshabinni o‘ylashga, his qilishga undaydi. Har ikkisi ham xalqning madaniy darajasi va estetik tafakkurini yuksaltiruvchi qudratli san’at vositasidir.

Kino san’ati

Kino — bu harakatdagi tasvirlar orqali voqealarni ifodalovchi badiiy san’at turi bo‘lib, u inson his-tuyg‘ulari, hayoti, orzulari va muammolarini ekranda aks ettiradi. Kino – san’at, texnika va adabiyotning uyg‘unlashgan shaklidir.

Kino asari (film) ssenariy, rejissura, aktyorlik ijrosi, operatorlik ishi, musiqa va montaj kabi elementlardan tashkil topadi.

Kino san’atining turlari

1.    Badiiy film – hayotiy voqealarni dramatik tarzda tasvirlaydi.
Masalan: “Maftuningman”, “Mahallada duv-duv gap”.

2.    Hujjatli film – real voqealar, shaxslar va tarixiy faktlarga asoslanadi.
Masalan: “Amir Temur izidan”, “O‘zbekiston tabiati”.

3.    Multfilm (animatsiya) – bolalar va kattalar uchun mo‘ljallangan chizilgan yoki 3D animatsion film.

4.    Ilmiy-ommabop film – fan, texnika, tabiat haqidagi bilimlarni ommaga yetkazadi.

Kino san’atining ahamiyati

• Tarbiyaviy ahamiyat – yoshlarni ezgulik, vatanparvarlik va halollikka o‘rgatadi.
• Ma’naviy ta’sir – inson ruhiyatiga kuchli ta’sir ko‘rsatadi.
• Axborot vositasi – tarix, madaniyat, ilm-fan haqida ma’lumot beradi.
• Ko‘ngilocharlik – dam olish, hissiy zavq olish imkonini yaratadi.

O‘zbek kinosi haqida qisqacha

O‘zbekistonda kino san’ati XX asr boshlarida shakllangan.
Mashhur rejissyorlar: Shuhrat Abbosov, Ali Hamroyev, Rustam Sagdiev, Yusup Razykov.
Mashhur filmlar: “Tohir va Zuhra”, “Mahallada duv-duv gap”, “Abdullajon”, “Sarvinoz”, “Sabina” va boshqalar.

Teatr san’ati

Teatr — bu sahna san’ati bo‘lib, unda hayotiy voqealar aktyorlarning tirik ijrosi orqali tomoshabinga yetkaziladi. Teatr — inson ruhiyatining, ijtimoiy va ma’naviy muammolarning badiiy ifodasi.

So‘z, harakat, musiqa, sahna bezagi, yorug‘lik va kiyim – bular teatrning asosiy unsurlaridir.

Teatr san’atining turlari

1.    Drama – hayotiy, ijtimoiy mavzudagi sahna asarlari.

2.    Komediya – kulgi orqali inson kamchiliklarini ochib beradi.

3.    Tragediya – fojeaviy voqealar, insoniy iztirob va kurashni tasvirlaydi.

4.    Musiqali teatr – opera, operetta, balet kabi shakllar.

5.    Qo‘g‘irchoq teatri – asosan bolalar uchun mo‘ljallangan.

Teatr san’atining ahamiyati

• Insonni fikrlash, his qilish va tahlil qilishga o‘rgatadi.
• Ma’naviy va axloqiy tarbiya vositasi bo‘lib xizmat qiladi.
• Milliy madaniyatni saqlaydi va targ‘ib etadi.
• Jonli muloqot orqali tomoshabinga bevosita ta’sir ko‘rsatadi.

O‘zbek teatr san’ati

O‘zbekistonda teatr san’ati 1918-yilda “Turon” truppasi bilan boshlangan.
Bugungi kunda mashhur teatrlar:

• O‘zbekiston Milliy akademik drama teatri
• Yosh tomoshabinlar teatri
• Qo‘g‘irchoq teatri
• Muqimiy nomidagi musiqali drama teatri

Mashhur sahna ustalari: Shukur Burhonov, Abror Hidoyatov, Zulfiya Rajabova, Toshxo‘ja Xo‘jayev, Halima Nosirova va boshqalar.